استراتژی‌های سرمایه‌گذاری و بورس: ۱۷ ایده با برچسب شواهد

ایده: طلای آبشده حباب کمتری دارد، پس بازدهش به اونس×دلار نزدیک‌تر است؛ سکه وقتی حبابش کم است می‌تواند جذاب‌تر باشد.

فیلتر و زمینه: ریسک عیار و انگ در آبشده.

شواهد: گزارش ۱۴۰۴: بازده آبشده حدود دو برابر نیم‌سکه (یک دورهٔ یک‌ساله، نه آزمون).

ایده: بازار ایران بیشتر با سود و سود نقدی ارزش‌گذاری می‌کند؛ P/D (ارزش بازار تقسیم بر میانگین سود تقسیمی دو سال) زیر ۴ ارزنده و بالای ۷ کم‌جذاب است. معکوسش بازده نقدی است و باید با نرخ بدون ریسک مقایسه شود.

ورود: P/D نزدیک ۴ یا کمتر (بازده نقدی حدود ۲۵٪ یا بیشتر) همراه با رشد فروش بالاتر از تورم.

هدف و خروج: نزدیک شدن P/D به ۷ یعنی ریسک‌به‌ریوارد بد.

فیلتر و زمینه: اگر بازده بدون ریسک ۳۵ تا ۴۰٪ است، P/D برابر ۵ برای سال اول جذاب نیست؛ P/D پایین امروز تضمین آینده نیست؛ وجود ۵۰ تا ۷۰ نماد با P/D زیر ۴ یعنی بازار جذاب است.

شواهد: آستانه‌ها از تجربهٔ او در بازار ایران؛ آزمون نشده.

ایده: P/E یعنی چند سال سودسازی تا برگشت پول، به شرط تکرار سود؛ در تورم و جهش دلار P/E TTM گمراه می‌کند و باید فوروارد دید. سود سال را از فروش تجمیعی ماهانه (تقسیم بر ماه‌ها ضرب در ۱۲) ضرب در حاشیهٔ سود برآورد کن؛ قیمت ثابت با P/E فوروارد کاهنده یعنی شرکت قوی‌تر شده.

ورود: چارچوب آموزشی او: خرید حوالی P/E فوروارد ۴ تا ۴٫۵.

حدضرر: خروج با گزارش بد یا فعال شدن حد ضرر.

هدف و خروج: P/E حدود ۷ تا ۷٫۵ (در ریسک سیستماتیک سقف ۵٫۵ تا ۶).

فیلتر و زمینه: هدف P/E را با تورم بسنج (۵ به ۷ فقط ۴۰٪ است)؛ بازده بالای اوراق دولتی P/E بازار را پایین نگه می‌دارد؛ P/E را کنار P/S، P/B و کیفیت سود ببین.

شواهد: آستانه‌های ۴ و ۷٫۵ چارچوب آموزشی خود او برای بازار ایران است؛ بک‌تست نشده.

ایده: سود معدنچی طلا تقریباً «کیلو تولید × نرخ روز گرم» است؛ پس با جدول دوبعدی اونس × دلار سناریوهای سود را ببین و کف سود را با فرض فروش بخشی از بودجه به نرخ پایین حساب کن. سهام معدنچی اهرمی روی طلاست و نگه‌داشتن موجودی شمش در دورهٔ رشد قیمت سود آینده را بزرگ‌تر می‌کند.

ورود: وقتی P/E فوروارد با فرض محافظه‌کارانهٔ اونس و دلار هم پایین است؛ خرید پله‌ای.

فیلتر و زمینه: فرمول سریع سود ≈ (نرخ روز ÷ نرخ بودجه) × سود بودجه‌شده را با احتیاط به کار ببر چون هزینه‌ها هم عوض می‌شوند؛ ساختار گروه و معافیت مالیاتی زیرمجموعه را ببین؛ تحریم و کمبود آب می‌تواند فروش را ماه‌ها قطع کند.

شواهد: مطالعهٔ موردی یک سهم طلایی که حدود ۶٫۵ برابر شد (گزینش‌شده)؛ روش به‌صورت سیستماتیک آزموده نشده.

ایده: برای هلدینگ P/E گمراه‌کننده است؛ NAV = حقوق صاحبان سهام + ارزش روز سبد بورسی − بهای تمام‌شدهٔ آن. ارزش بازار تقسیم بر ۸۰٪ NAV زیر ۱۰۰٪ ارزان، حدود ۱۰۰٪ منصفانه و بالای آن گران است و سبد غیربورسی اغلب «رایگان» حساب می‌شود.

ورود: P/80%NAV زیر ۱۰۰٪ با کیفیت سبد خوب.

هدف و خروج: نزدیک ۱۰۰٪ یا بالاتر.

فیلتر و زمینه: درصد مالکیت هر زیرمجموعه را از کدال بگیر؛ مالکیت متقابل را ترسیم کن؛ دو سناریوی بدبینانه و خوش‌بینانه بساز؛ در بازار اصلاحی هلدینگ‌ها کمتر جذاب‌اند.

شواهد: روش رایج تحلیلگران ایرانی؛ آزمون سیستماتیک نشده.

ایده: افزایش سرمایه از آوردهٔ نقدی منابع واقعی وارد می‌کند و از سود انباشته فقط جابه‌جایی دفتری است؛ تجدید ارزیابی برای شرکت زیان‌ده ارزش نمی‌سازد. بهای سهم از حق تقدم = قیمت حق تقدم + ۱۰۰ تومان و حق تقدم واریزنشده عملاً می‌سوزد؛ عرضهٔ اولیه‌ای که ۲۵٪ زیر ارزش محاسبه‌شده است جذاب است.

ورود: گاهی فروش نماد اصلی گران و خرید حق تقدم ارزان‌تر؛ عرضهٔ اولیه با تخفیف دست‌کم ۲۵٪ به ارزش.

فیلتر و زمینه: حراج حق تقدم بالای ۹۵٪ نشانهٔ تقاضاست؛ اختلاف خیلی زیاد حق تقدم و سهم سفته‌بازی است؛ سهم زیر ارزش اسمی خرید خوبی نیست.

شواهد: قواعد نهادی بورس ایران؛ آزمون نشده.

ایده: فقط در شرکتی سرمایه بگذار که پولت از راه سود ظرف حدود ۳ سال برگردد؛ از آن به بعد بقیهٔ سهم عملاً «رایگان» است. شرکتی که بیش از ۶۰٪ سود را تقسیم می‌کند و رشد سودش از تورم بیشتر است «محکوم به رشد» است چون قیمت نمی‌تواند همیشه ارزان بماند.

ورود: P/E حدود ۳ یا P/D زیر ۴ با رشد فروش بالاتر از تورم.

هدف و خروج: نگهداری و بازسرمایه‌گذاری سود نقدی (سود مرکب).

فیلتر و زمینه: خرید پیش از مجمع سود نیست چون سود از قیمت کم می‌شود؛ نرخ بهره خط‌کش است و سود تولید باید از بانک بهتر باشد.

شواهد: مثال تاریخی سیمانی با سود تقسیمی ۴۰ به ۶۰۰ به ۱۳۵۰ میلیارد؛ گزینش‌شده و آزمون‌نشده.

ایده: فروش ماهانهٔ کدال را با میانگین ماه‌های قبل بسنج و در حاشیهٔ سود سه‌ماهه ضرب کن تا قبل از صورت مالی بفهمی گزارش خوب است یا بد. پرسش درست «بدترین حالت منطقی سود» است؛ شرکتی که با دلاری پایین‌تر از بازار هم ارزان باشد «پشتش قرص است».

ورود: وقتی حتی کف سود محافظه‌کارانه هم P/E پایین می‌دهد.

فیلتر و زمینه: ببین رشد فروش از نرخ است یا حجم؛ سود سال را چهار برابر سود بهار نگیر؛ تحلیل حساسیت خوش‌بینی پنهان دارد، برآوردت را محافظه‌کارانه‌تر بنویس.

شواهد: روش او؛ آزمون نشده. فیلتر سخت‌گیرانهٔ «گزارش خوب» او در دورهٔ تورمی: رشد فروش بالای ۵۰٪ و رشد سود بالای ۱۰۰٪.

ایده: جدول ورود و خروج پول نشان می‌دهد پول از سهام به درآمد ثابت یا طلا می‌رود یا برعکس؛ صندوق درآمد ثابت پارکینگ پول است و طلا و سهام در کوتاه‌مدت الاکلنگ‌اند. شاخص مثبت بدون رشد ارزش معاملات یعنی رکود ادامه دارد و کمترین تعداد خریدار حقیقی چندساله نزدیکی به کف است ولی زمانش معلوم نیست.

ورود: نشانه‌های جو مثبت: خروج ۱ تا ۳ همت از درآمد ثابت به سهام، صف خرید صندوق‌های اهرمی.

فیلتر و زمینه: آمار یک روز را تعمیم نده؛ یک کد به کد بزرگ آخر روز می‌تواند عدد ورود پول را عوض کند؛ ورود پول زیاد پیش از خروج سنگین هم دیده می‌شود.

شواهد: شاخص‌های توصیفی؛ قدرت پیش‌بینی‌شان آزموده نشده.

ایده: حباب اسمی = فاصلهٔ قیمت با NAV؛ حباب ذاتی از حباب سکه‌های داخل پرتفو می‌آید؛ مجموع آن‌ها حباب واقعی است.

ورود: مقایسهٔ منظم قیمت با NAV و پرهیز از خرید در حباب واقعی بالا.

فیلتر و زمینه: منبع کارگزاری صندوق خودش را تبلیغ می‌کند؛ خرید پله‌ای توصیه شده.

شواهد: قاعدهٔ معاملاتی (خرید حباب منفی) در منبع پیشنهاد نشده؛ فقط چارچوب تحلیل.

ایده: بورس یعنی شراکت در کسب‌وکار؛ سود و دارایی «علت» و قیمت «معلول» است، پس به‌جای پیش‌بینی قیمت ارزش را حساب کن، شرکت خوب را در قیمت مناسب بخر و صبر کن. در تورم مزمن، شرکت‌های پرتقسیم با رشد سود بالاتر از تورم دیر یا زود بازار را جلو می‌زنند.

ورود: شرکت با رشد فروش بالاتر از تورم، حاشیهٔ پایدار، تقسیم سود بیش از ۶۰٪ و P/D یا P/E پایین؛ خرید پله‌ای با پول مازاد.

حدضرر: حد ضرر بنیادی (گزارش بد، شکست تصویر سود) به‌اضافهٔ حد ضرر قیمتی ۱۰ تا ۱۵٪.

هدف و خروج: رسیدن به ارزش برآوردی (مثلاً P/E حدود ۷ تا ۷٫۵) یا نگهداری بلندمدت با بازسرمایه‌گذاری سود نقدی.

فیلتر و زمینه: پرهیز از زیان‌ده، بازار پایه، رشد بدون خبر، اهرم و پول قرضی؛ نیمی از سبد در ریزرو طلا و نقره تا ریسک سیستماتیک رفع شود.

شواهد: چکیدهٔ حدود ۲۰ هزار پیام و صدها ویس ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۵؛ هیچ بک‌تست مستقلی در سیستم ما انجام نشده و مثال‌های بازدهی (مثل ۶٫۵ برابر شدن یک سهم طلایی) گزینش‌شده‌اند.

ایده: اگر رشد قیمت از رشد سود، فروش و دارایی آمده، سهم باید سقف تاریخی بزند. سایز شرکت را با زمانی که قیمت قبلاً آن‌جا بود مقایسه کن: بزرگ‌تر شده یعنی مقاومت بی‌معنی، همان مانده یعنی مقاومت جدی، و کوچک‌تر شده با قیمت بالاتر یعنی «واگرایی بنیادی» و خطر اصلاح.

ورود: سقف‌شکنی همراه با بزرگ‌تر شدن سود و دارایی.

فیلتر و زمینه: «ارزان‌ترین سهم» که ۹۰٪ زیر سقفش است معمولاً شرکتی است که دیگر آن اندازه نیست؛ بورس‌باز حرفه‌ای دنبال شرکت در سقف تاریخی با مسیر جدا از بازار است.

شواهد: استدلال او؛ آزمون آماری نشده.

ایده: سکهٔ حراج زیر نرخ بازار آزاد عرضه می‌شود؛ تفاوت قیمت در زمان تحویل سود بالقوه است.

ورود: شرکت در حراج و فروش پس از تحویل.

هدف و خروج: فروش در بازار آزاد.

فیلتر و زمینه: تخصیص محدود، هزینهٔ تحویل، محرومیت ۱۸۰ روزه در صورت تحویل‌نگرفتن، ریسک افت قیمت.

شواهد: گزارش خبری مهر ۱۴۰۴: حراج شهریور حدود ۱۰–۱۴٪ ظرف دو هفته؛ یک رویداد، نه آزمون.

ایده: سود ناخالص پالایشگاه ≈ بشکه × کرک اسپرد × دلار تسعیر؛ پتروشیمی به نرخ ارز، قیمت جهانی محصول و نرخ گاز خوراک وابسته است؛ تراز عملیاتی بانک = درآمد تسهیلات − هزینهٔ سود سپرده. با این فرمول‌ها و ماتریس حساسیت می‌شود سود را پیش از گزارش سنجید.

فیلتر و زمینه: قیمت‌گذاری دستوری ریسک اصلی پالایش است؛ در بانک زیان انباشته، مطالبات غیرجاری و کفایت سرمایه را ببین؛ هر صنعت مرجع قیمت‌گذاری خودش را دارد.

شواهد: هویت‌های حسابداری صنایع با مثال‌های تاریخی؛ آزمون نشده.

ایده: شرکت خوب رشد فروش بالاتر از تورم، حاشیهٔ سود بالا و پایدار، مطالبات کم، فروش نقد یا صادراتی و تقسیم سود بالا دارد. خط‌کش‌های آموزشی او: حاشیه بالای ۲۵٪، مطالبات به دارایی زیر ۲۰٪، تقسیم سود بالای ۶۰٪ و گردش کالا و وصول زیر ۲ ماه؛ کیفیت صنعت از کیفیت شرکت مهم‌تر است.

ورود: سه شرط ورود: تقسیم سود بالای ۶۰٪، حاشیهٔ بالا، رشد فروش بیشتر از تورم.

فیلتر و زمینه: شرکت‌های با فروش فصلی و زیان‌ده حذف؛ «زمین بازی» فقط ۶۰ تا ۷۰ شرکت از حدود ۷۰۰ است و مدام عوض می‌شود؛ صنعتی که ۸ از ۱۰ نمادش گزارش خوب داده صنعت خوبی است.

شواهد: آستانه‌ها نقطهٔ شروع آموزشی‌اند نه قانون؛ این اسکرین بک‌تست نشده.

ایده: سود حسابداری تعهدی است و نقدینگی را نشان نمی‌دهد؛ سود فروش دارایی، تسعیر یک‌باره و سود سهام دیگران را از سالانه‌سازی حذف کن. مطالبات بالا و وصول طولانی یعنی بخشی از سود هنوز نقد نشده، و تقسیم ارزش بازار بر کل سود تلفیقی P/E را به‌غلط پایین نشان می‌دهد.

ورود: فقط سود تکرارشونده و قابل‌انتساب به مالکان در P/E فوروارد.

فیلتر و زمینه: مطالبات ۷۰ تا ۸۰٪ دارایی هشدار است؛ اگر گردش کالا بهتر و وصول بدتر شده، سود با نسیه آمده؛ گزارش حسابرسی‌شده و بند حسابرس را بر حسابرسی‌نشده مقدم بدار.

شواهد: اصول حسابداری استاندارد با مثال‌های بورس ایران (مثلاً P/E ظاهری ۳٫۵ در برابر ۶٫۵ درست با سود شرکت اصلی)؛ آزمون نشده.

ایده: در صعود NAV صندوق اهرمی سریع‌تر از قیمت رشد می‌کند چون دامنهٔ نوسانش با سهام یکسان است، پس حباب منفی ساخته می‌شود.

فیلتر و زمینه: ریسک سیستماتیک: سهم بالای صندوق‌های اهرمی از کل صندوق‌ها.

شواهد: گزارش خبری؛ قاعدهٔ معاملاتی آزموده‌شده‌ای ارائه نشده.